Karve Days 12: Campus interview, submissions and examinations

✪ Last minute rush for the viva examination
✪ Finally Research work is complete!
✪ Submission times over!
✪ Campus interview of Hindustan Zinc
✪ A farewell that did not happen
✪ A true joint family!
✪ Time to depart is approaching

The last stage of Master in Social Work in Karve Institute. March 2008. The days of the submissions and examinations! The stuck submissions slowly moved further and completed. As all things came together in the last month, quality was certainly affected. Finally it was the first week of April when my thesis was submitted (its due date was 15th February)! Many long nights were required! In the last stage, I had typed on a laptop and completed it. Also many field work reports and assignments written by hand on ruling papers! FM radio songs or someone's mobile/ ipod songs to accompany at this crucial stage.

In all tasks, the faculties would strive to make the students toil hard. They would stretch the students as much as the students were willing and with the capacity they have. Sometimes the students would want to give up. Then the faculties would allow them and leave it to the students, in the last stage. During these hectic days, the Examinations also were there. But never ever I felt any difficulty with the examinations. Some subjects like Social Legislation were a tough nut. But in the Examinations, understanding was to be sought out and not just the memory. So we could write answers. For field work assessment also, I did not find any difficulty. We were to tell what we had done. And we were to present our insights and understanding. So it was easy. But for the field work viva, one unprecedented situation was there!

Video summary of this article.

On the date of the viva examination, there was one inspection in one village of my field work agency regarding Nirmal Gram Yojna. My sir in that agency insisted that I had to be present for that inspection. The inspection was about work of Nirmal Gram Yojna in that village- how it took place, what is the current situation and how people participated. So I was forced to attend it. Once my role in that discussion was over, I would need to reach to Karvenagar for my viva. I will make arrangement for your travel, that sir assured me. And as my surname began from W, I was the second last student. I told about this to my faculty and this friend- Kailas Yesge who allowed me to come last. There that inspection and discussion went well. Then one person through his motorcycle gave me lift and from Dehu we reached Warje and then I rushed to Karvenagar! When I entered the college, I saw that my that friend had just entered inside for the viva. I had reached just in time! Then my viva went smoothly. Later on the examinations also went smoothly. The submission days were finally over!

5th April 2008! Our farewell party was scheduled. I just had submitted my thesis. Then, a small storm in a teacup arrived! Some students and one faculty were of the opinion that some students are given unjust treatment. This feeling was so strong, that as a protest, a walk- out was planned to abandon the farewell party. It was an agitation. Many students and one faculty felt that I should initiate it as its “face.” I was chosen as my submission and other work was right, but still I (as a student) felt this. I was slightly hesitant, but then agreed. I also felt the same pain. Because the students were my close friends. Everything was planned. I was given the task of anchoring for the farewell party. I started by remembering the principles taught in the Institute- equality, equity and natural justice etc. Then I announced that as a protest to the unjust treatment given to the students, we are walking out! It was a strange mini storm!

The farewell ceremony did not take place! But then what about the refreshments! Female students took initiative for this and handed over the food to children from one organization. Suddenly my name was popular! Later on complaints/ concerns of all students were duly noted. Everyone was given an opportunity to give information about the trouble they had faced. Later on open- house discussion took place where many students raised their complaints. Most of the faculties and even the Director sir were present there. During this meet, I did the role of noting down every point. I made one document report. I was actually my first documentation assignment.

A true joint family

Some faculties had sympathy for the troubles of the students. But then also they felt that the method of this protest was improper. It was not inclusive- no female students were there. It was also not democratic. Some of my friends felt that I was being used. But I did not feel it. I did it as I agreed with the problem. Later on hearing was done for all complaints. The senior faculties did what seniors in a joint family would do- they listened to everybody. The faculties also had their stand. They then did retrospection. Some things changed later on. Some aspects of field work supervision were improved.

Today after many years when I look back, I feel that some wrong things must have happened. Some students might have experienced unjust treatment. But then I also feel that some students were there who did not like hard work or who wanted an escape. Efforts done for their study or presentation were their causes of complaint. Some students had such kind of mindset.

But significant is that despite of this episode, never ever there was hard feelings. I was actually the “face” of the protest. But no faculty ever treated with harsh feelings. Immediately after this protest, there was one study tour and faculties were there with us. But I did not feel any bias feeling from them. And sincere people- they are always ready for self- assessment and improvements. It was there to see. And sincere people ultimately came out unscathed.

College days were numbered now! It was also the time of campus interviews! One campus interview also was widely debated. One agency took interviews of only a handful students and promised about a second round. But they actually selected to girls in the first round itself. So students were slightly upset. At that time, Hindustan Zinc company also came for the campus interview. As their position was HR, the interviews were meant mainly for Labour Welfare Specialization. But other also could apply. So I appeared for this interview. I did not expect any selection. Slowly college activities were coming to an end and the days for separation with dear ones were round the corner!

Next part: Karve Days 13: Last study visit

-Niranjan Welankar 09422108376. Date of writing- 2 November 2026. 

कर्वेतले दिवस १२: कँपस इंटरव्ह्यू, सबमिशन्स आणि परीक्षा

✪ धावत पळत गाठलेली वायवा परीक्षा
✪ रिसर्चची पूर्तता!
✪ सबमिशन पर्व समाप्त
✪ हिंदुस्तान झिंकचा कँपस इंटरव्ह्यू
✪ न झालेला निरोप समारंभ
✪ खर्‍या अर्थाने एकत्र असलेलं कुटुंब
✪ वियोगाचे दिवस जवळ येत चालले

कर्वे इन्स्टिट्युटमध्ये मास्टर इन सोशल वर्क करतानाचा शेवटचा टपा! २००८ चा मार्च महिना आणि परीक्षा व सबमिशन्सचा हंगाम! रखडलेल्या सगळ्या सबमिशन्स हळु हळु पूर्ण होत गेल्या. शेवटचे काही महिने सगळ्याच गोष्टी एकदम आल्यामुळे थोडी गुणवत्ता कमी झाली होती. १५ फेब्रुवारी हा नियत दिवस असलेला प्रबंध पूर्ण करायला एप्रिल उजाडला. अनेक रात्र जागून जागून केलेलं काम! स्वत: लॅपटॉपवर टाईप करून पूर्ण केलेलं लेखन. रूलिंग पेपरवर लिहीलेले फिल्ड वर्कचे रिपोर्टस आणि इतर असाईनमेंटस! आणि रात्री बेरात्री हे करत असताना सोबत करणारी एफएम रेडिओवरची गाणी किंवा कोणाच्या मोबाईल‌/ आयपॉडमध्ये असलेली गाणी.

सगळ्या कामांमध्ये फॅकल्टीज शक्यतो विद्यार्थ्यांना जास्तीत जास्त मेहनत करायला लावायच्या. विद्यार्थ्याची क्षमता व तयारी असेल तितकं पुढे जायला सांगायच्या. पण कधी कधी विद्यार्थी करू शकायचे नाहीत. तेव्हा मग फॅकल्टीज विद्यार्थ्यांना जमतं तितकं करू द्यायच्या व सोडायच्या. परीक्षाही अशाच धामधुमीत आल्या. पण कर्वेतल्या परीक्षांचं कधी दडपण आलं नाही. लेजिस्लेशनसारखे विषय किचकट होते, पण परीक्षेत माहितीपेक्षा अंडरस्टँडिंग बघितलं जायचं. त्यामुळे उत्तरं लिहीता यायची. आणि फिल्ड वर्कच्या असेसमेंटमध्येही काही वाटलं नाही. जे केलं ते सांगायचं होतं आणि तिथेही स्वत:ची समज- इनसाईट आणि दृष्टी मांडायची होती. त्यामुळे तेही सोपं गेलं. फिल्ड वर्कच्या वायवाला मात्र एक अनपेक्षित अडचण उद्भवली होती!

ह्या लेखाचा व्हिडिओ सारांश इथे बघता येईल.

ज्या दिवशी वायवा परीक्षा होती, त्याच दिवशी माझ्या फिल्ड वर्क एजन्सीच्या एका गावामध्ये निर्मल ग्राम संदर्भात एक इन्स्पेक्शन होतं. आणि तिथे त्या इन्स्पेक्शनमध्ये गावांची माहिती देण्यासाठी मी असायलाच हवं, असं माझे तिथले सर म्हणाले. ते गाव कसं निर्मल झालं, सद्यस्थिती काय आहे, लोक सहभाग कसा आहे असा त्या इन्स्पेक्शनचा विषय होता. त्यामुळे मला तिथे थांबणं भाग झालं. एकदा तिथल्या चर्चेत माझा रोल संपला की, देहूजवळून तुला तातडीने कर्वेनगरला नेण्याची सोय करतो, असं ते सर म्हणाले. आणि W पासून आडनाव असल्यामुळे वायवामध्ये माझा क्रमांक शेवटून दुसरा होता. तो मी त्या शेवटच्या क्रमांकावरच्या मित्राला- कैलास यसगेला- व फॅकल्टीजला सांगून माझं स्थान बदलून घेतलं. नंतर तिकडची इन्स्पेक्शनची भेट छान झाली. ती झाल्याबरोबर देहूवरून मोटरसायकलवर एका सरांनी हायवेने वारजेला सोडलं आणि तिथून कर्वेनगर! माझा शेवटच्या क्रमांकाचा मित्र- कैलास- वायवासाठी आत गेला होता. मी अगदी वेळेत पोहचलो. अशी गंमत! वायवा छान झाली. आणि मग यथावकाश परीक्षा पर्व संपलं! सबमिशन पर्व संपलं.

५ एप्रिल २००८! आमचा निरोप समारंभ होता. नुकताच माझा प्रबंध सादर झाला होता. त्यावेळी कर्वे इन्स्टिट्युट कुटुंबामध्ये पेल्यातलं एक वादळ आलं. काही विद्यार्थी आणि एक फॅकल्टी ह्यांना वाटत होतं की, काही विद्यार्थ्यांवर अन्याय केला जात आहे. आणि ही भावना इतकी तीव्र होती की, निषेध म्हणून एक आंदोलन करायचं ठरलं. आणि त्याचा भाग म्हणून निरोप समारंभावर बहिष्कार- वॉक आउट करायचं ठरलं. आणि अनेक विद्यार्थी व एक फॅकल्टीला ह्या निषेध कृतीचा "फेस" मी व्हावा असं वाटत होतं. मी ह्यासाठी की, माझं सबमिशन व इतर ठीक असूनही मला हा विषय जाणवला हे सांगायला. हो, नाही करता मी तयार झालो. तो विषय मलाही पटला होता. कारण त्यातली मुलं माझे जवळचे मित्रच होते. काय करायचं, कसं करायचं हे सगळं ठरलं. निरोप समारंभाचं सूत्र संचालन माझ्याकडे आलं. आणि मी संस्थेमध्ये शिकवण्यात येणारी तत्त्व- समता, समानता, नैसर्गिक न्याय असा उल्लेख करून विद्यार्थ्यांवर होणार्‍या अन्यायाचा निषेध म्हणून आम्ही वॉक आउट करतो अशी घोषणा केली! आणि मग काही दिवस कुटुंबात एक वादळ येऊन थडकलं!

निरोप समारंभ झालाच नाही! पण मग आणलेल्या रिफ्रेशमेंटसचं काय! त्यासाठी मैत्रिणींनी पुढाकार घेतला व संस्थेतल्या मुलांना खाद्य पदार्थ दिले. सगळे थोडे हादरले होते. आणि माझं नाव अचानक प्रसिद्ध झालं! पुढे सगळ्या विद्यार्थ्यांच्या तक्रारींची नंतर नोंद घेतली‌ गेली. सगळ्यांना त्यांना झालेल्या त्रासाची माहिती देण्याची संधी दिली गेली. नंतर त्यासाठी एक ओपन हाऊस चर्चा झाली. त्यात अनेकांनी आपल्या तक्रारी मांडल्या. सगळे फॅकल्टीज- डायरेक्टर सर हेही तिथे होते. त्यावेळी मी सगळ्यांचे मुद्दे नोंदवण्याचं- डॉक्युमेंटेशनचं काम केलं. त्याची डॉक्युमेंट बनवली. माझ्या डॉक्युमेंटशनची ती पहिली असाईनमेंटच ठरली.

खर्‍या अर्थाने एकत्र कुटुंब

काही फॅकल्टीजचा विद्यार्थ्यांच्या अडचणींबद्दल सहानुभूती होती, पण मग हे आंदोलन अगदीच चुकीच्या मार्गाने झालं असं त्यांना वाटलं. ते समावेशक नव्हतं, कारण मुली कुठेच नव्हत्या. शिवाय लोकशाही पद्धतही नव्हती. माझ्या काही फ्रेंडसना वाटत होतं की, मला तिथे वापरलं जातंय. जे मला वाटत नव्हतं. मला मुद्दा रास्त वाटत होता म्हणूनच मी तयार झालो होतो. पुढे सगळ्या तक्रारींवर अनेक प्रकारे सुनावणी झाली. एका कुटुंबात कोणाला त्रास होत असेल किंवा अन्याय होत असेल तर अशा वेळेस कुटुंब प्रमुख जे करतात ते सिनियर फॅकल्टीजनी केलं. सगळ्यांची बाजू ऐकून घेतली. फॅकल्टीजचीसुद्धा बाजू होती. त्यांनीही आत्मपरीक्षण केलं. काही गोष्टी त्यानंतर हळु हळु बदलल्या. फिल्ड वर्क सुपरव्हिजनसारख्या गोष्टींमध्ये सुधारणा झाल्या.

आज इतक्या वर्षानंतर त्रयस्थपणे हे बघताना जाणवतं की, निश्चित काही गोष्टी चुकीच्या घडल्या असाव्यात. काही विद्यार्थ्यांवर अन्याय झाला असू शकेल किंवा चुकीची वागणूक कळत- नकळत दिली‌ गेली असेल. पण नंतर हेसुद्धा जाणवतं की, काही विद्यार्थी असेही होते ज्यांना मेहनतीचा कंटाळा होता. ज्यांना सुटका हवी होती. किंवा अभ्यासात- प्रेझेंटेशनमध्ये सुधारणेसाठी त्यांच्यासोबत घेतलेले परिश्रम त्यांना जाचक वाटत होते. अशी मानसिकता असलेले विद्यार्थीही त्यात होते. असो.

अतिशय मोठी गोष्ट म्हणजे हे होऊनही पुढे कधीही कटुता जाणवली नाही. मी तर निषेधाचा "फेस" असूनही मला कोणत्याही फॅकल्टीने कधीच कटुतेने वागवलं नाही. उलट त्यानंतर लगेचच एका अभ्यास दौर्‍यामध्ये फॅकल्टीज सोबत होत्या. तेव्हाही काहीही कटुता जाणवली नाही. आणि जे लोक सच्चे असतात- ते नेहमीच आत्म परीक्षणासाठी आणि सुधारणेसाठी तयार असतात, हेच त्यातून दिसलं. आणि एका अर्थाने सच्चे लोक अजून उजळूनच निघाले. असो.

कॉलेज संपत आलं! कँपस इंटरव्ह्यूजचे वारे वाहायला लागले. एक कँपस इंटरव्ह्यूसुद्धा काहीसा चर्चेचा विषय ठरला. एका एजन्सीने फक्त थोड्या जणांचेच इंटरव्ह्यू घेतले. दुसरा राउंड नंतर घेऊ असं सांगितलं, पण पहिल्या राउंडमध्येच दोन मुलींना निवडलं. इतर मुलं त्यामुळे थोडे नाराज झाले होते.  ह्या सुमारास हिंदुस्तान झिंक ही कंपनीसुद्धा आली. त्यांनीही कँपस इंटरव्ह्यूज घेतले. त्यांची पोजिशन HR साठी असल्यामुळे खरं तर लेबर वेलफेअर स्पेशलायजेशनसाठी इंटरव्ह्यूज होते. पण इतरही विद्यार्थी देऊ शकत होते. म्हणून मीसुद्धा दिला. निवड होईल अशी अपेक्षा नव्हती. हळु हळु कॉलेजच्या गोष्टी संपत चालल्या आणि जीवलगांच्या वियोगाचे दिवस जवळ आले!

पुढचा भाग: कर्वेतले दिवस १३: शेवटचा अभ्यास दौरा आणि "पेरले" गांव

-निरंजन वेलणकर 09422108376. लिहीण्याचा दिनांक- 2 नोव्हेंबर 2026.