South India cycle expedition 13: Sayalkudi to Mandapam 89 kms

✪ Idiyappam treat from Nithyanandamaji!
✪ Interactions with nice people from villages
✪ We meet people if we don’t get deceived by their backgrounds
✪ Land of lakes and peacocks
✪ Joy of cycling in the rain
✪ Unique position of Mandapam and extreme winds
✪ Stay in the house of cyclist Kathirangaji

Hello. Morning of 24th January. I had good rest in the house of Nithyanandamji. Staying at a new place every day requires proper rest. Of course, once this routine is set, we can take rest wherever we stay. The mind gets used to it. Nithyanandamji also woke up early and we went to his favourite hotel for tea. He then gave me Idiyappam as tiffin. I liked this white coloured food. It is very light for digestion. It is equally nutritious. And interestingly, it can be consumed with sweet as well as spicy dishes. In the morning, we took Tiger, his pet for a short walk. For memory, had my photo clicked with Shaktiveerji and Nithyanandamji. Today' stay is confirmed with Kathirangaji at Mandapam. Seva Bharathi's Shunmug Rajaji has arranged it. I called Kathirangaji and also made Nithyanandamji talk to him, better in the context of language differences!

The 13th day of the cycle tour! Checked the air pressure before leaving. It is proper! The puncture was done perfectly. Nithyanandamji's house is on the highway itself. In two minutes, I was out of Sayalkudi village. Kanyakumari is one kind of a terminal point. Equally unique points are Mandapam and Rameshwaram! Mandapam is the end point of the mainland, Rameshwaram is the island and Dhanushkodi is the end point or tip of India! Thrilled to cycle in this region! Also feeling worried about the winds! The winds are so strong! 

Henceforth, most of the daily stages are slightly small. The last stage- Pudducherry- Chennai is large- 146 kms. Now the road distance boards are also mentioning Chennai! Wow! I am reminding myself- from where I started this ride and wherever I have gone. From Bangalore- Ooty- Kochi- Thiruvanantapuram and now here! My fortune shares are soaring so high! In the first tea- biscuit break, I consumed Idiyappam. South Indian tea is slightly different. But I liked it. When there is no tea, then only I move to coffee. And depending on hotel and the conditions, I go for Idli, Dosa, Vada chutney, Rassam, Pongal etc. And for meals, it is rice and plenty of vegetables! No difficulty whatsoever. 

Ramnathapuram! The highway will go towards Ramanathapuram! I will turn right towards Mandapam. Here, Ramanathapuram is pronounced as Ramanad. The road after the turn is rather small. Traffic is also less. Slowly, the weather is changing. It has become cloudy. I cross checked the road with villagers. People are looking at me with surprise. I have a small chitchat dialogue. Generally, people from small villages are very warm hearted and they do talk. We can really meet people if we don’t get deceived by their backgrounds. A very heart to heart dialogue can take place. During my second break also, I had nice discussion with the hotelier uncle and Aunt. I could feel their warmth.

How beautiful these villages are! Peacocks are freely roaming on the road! Slowly it started raining. I am prepared for this. I put my mobile in a waterproof pouch and continued. With rains and wonderful weather, I continued my listening to my favourite songs thanks to my memory. The road is so serene! Later on there are plenty of lakes! Sometimes they are on both side of the road! Lotus flowers! A lotus flower bloomed in South India!

Rain got intensified. But did not feel like stopping. Continued to enjoy it. Mesmerizing scenes and views! Very cool and relaxing nature. This beautiful road continued all the way till the highway. Sometimes I did feel like the road is having a dead end- but it then sharply turned. Finally, reached the highway around 15 kms before Mandapam. This highway is so crowded. Rameswaram is an important pilgrimage place and people from all over India come here. Therefore the traffic.

On this highway, I saw one senior citizen cyclist going towards Rameswaram. We both waved at each other. Surely, he must have come from some distant state. I called Kathirangaji some distance before Mandapam. He told me to come to H.P. pump. I saw Mandapam camp station. The town also started. I waited at one H.P. pump. But the pump told by him was still little further. When I reached there, Kathirangaji waved at me. He himself is a cyclist. He is accompanied by his son Nitshanji. As Nitshanji can speak fluent English, there was no language barrier. Completed 89 kms for the day. What a great ride in the rainy climate! Kathirangaji’s house is just near the village. His hall is also RSS office. Kathirangaji, his son Nitshanji, daughter in law and eight month old grandson Arav stay here as I see. The house may seem to be small, but their warmth and heart is so generous. I had good discussion with Nitshanji. He is a photographer. So I could share my experiences of astrophotography with him. Kathirangaji works in Mandapam port.

                      Lotus bloomed in South India!
 

Mandapam! How strong are the winds! My cycle was thrown by the winds! Later on I had to park it in a shade in between two cars. Just near the house, there is a high mobile tower. Clouds are running rapidly in its background! Sometimes it is all cloudy and sometimes it is clear also! I am just worried, how strong the wind will be tomorrow!

In the afternoon, I had good rest. I also talked with Kathirangaji with short sentences. With Nitshanji, we can talk freely in English. I also played with small baby Arav! In the evening, I took a short walk outside. Strong winds! I am scared about the wind on the Pamban bridge and on the strip of land towards Dhanushkodi! In this cycle tour, for the first time I will stay at one place for two days. Tomorrow I will keep my luggage here and will cycle to Rameswaram and Dhanushkodi! 2 km long bridge on the main sea! And then the feeble strip of road in the high sea! Wow! Super excited! 

Next part: South India cycle expedition 14: Mandapam- Rameswaram- Dhanushkodi- Mandapam 86 kms!

Thanks for reading. On my blog articles about trekking, sky watching, scientific experiments, meditation, fitness, cycling etc. are there. -Niranjan Welankar 09422108376. Date of writing- 27th May 2026.

 

दक्षिण भारतातील सायकल प्रवासाचे अनुभव १३: सायलकुडी ते मंडपम ८९ किमी

✪ नित्यानंदमजींकडचं इडियाअप्पम!
✪ छोट्या गावातल्या लोकांसोबत गप्पा
✪ We meet people if we don’t get deceived by their backgrounds
✪ तळ्यांचा प्रदेश आणि मोरांची सोबत
✪ पावसासोबत सायकलिंगचा आनंद
✪ मंडपमचं वैशिष्ट्यपूर्ण ठिकाण आणि प्रचंड वारे
✪ सायकलिस्ट कथिरंगाजींच्या घरी मुक्काम

नमस्कार. २४ जानेवारीची सकाळ! नित्यानंदमजींकडे छान आराम झाला. रोज नवीन ठिकाणी थांबताना आराम होणं महत्त्वाचं. पण एकदा हे रुटीन सेट झालं की, जिथे कुठे थांबतो तिथे आराम होतोच. मन त्यासाठी तयार होत जातं. सकाळी लवकर नित्यानंदमजीसुद्धा उठले आणि आम्ही त्यांच्या आवडीच्या हॉटेलमध्ये जाऊन चहा घेतला. त्यांनी मला वाटेत खाऊ म्हणून इडियाअप्पम दिलं. पांढर्‍या रंगाचा हा पदार्थ मला खूप आवडला! एक तर पचायला अगदी हलका. तितकाच पौष्टिकसुद्धा. आणि गंमत म्हणजे गोड किंवा तिखटासोबतही तो खाता येतो. सकाळी नित्यानंदमजींच्या टायगरला थोडं फिरवून आणलं. आठवणीसाठी शक्तीवीरजी व नित्यानंदमजींसोबत फोटो घेऊन निघालो. निघण्याच्या आधी मुक्कामाचं ठरलं. मंडपममध्ये सेवा भारतीच्या शुण्मुगा राजाजींनी कथिरंगाजींकडे थांबायला सांगितलं. नित्यानंदमजींचं एकदा कथिरंगाजींशी बोलणं करून दिलं, भाषेची अडचण नको म्हणून!

सायकल प्रवासाचा तेरावा दिवस! निघण्याआधी हवा परत तपासली. काहीच कमी झालेली नाहीय! पंक्चरची दुरुस्ती अगदी उत्तम झाली आहे. नित्यानंदमजींचं घर महामार्गालगतच आहे. दोन मिनिटांमध्ये सायलकुडी गाव मागे पडलं. कन्याकुमारी जसं एक वेगळं टोक आहे, तसंच रामेश्वरम आणि मंडपम हेही वेगळं टोक. मंडपम मुख्य जमिनीचं टोक आणि रामेश्वरम बेटाचं धनुषकोडी हे पुढचं टोक! अशा ठिकाणी सायकल चालवण्याची मजा अनुभवायला मिळणार. पण मनात शंकाकुशंकासुद्धा आहेत. कारण वारा! भयाण वारा वाहतोय! 

इथून पुढचे बरेचसे टप्पे छोटे आहेत. शेवटचा पुद्दुचेरी- चेन्नै टप्पा मात्र मोठा म्हणजे १४६ किमीचा आहे. रस्त्यावरच्या अंतरांच्या नावामध्ये आता चेन्नैसुद्धा दिसतं आहे! व्वा! मी सायकल प्रवास कुठे सुरू केला, कुठे कुठे जाऊन काल कुठे होतो, ह्याची मलाच आठवण करून द्यावी लागते आहे. बंगलोर- उटी- कोची- तिरूअनंतपूरम आणि आता इथे! खरंच माझे नशीबाचे शेअर्स खूप जास्त असले पाहिजेत! पहिल्या चहा- बिस्कीटाच्या ब्रेकच्या वेळी नित्यानंदमजींनी दिलेलं इडियाअप्पम खाल्लं. दक्षिणेतला चहा थोडा वेगळा असतो. पण मला आवडतो. आणि चहा नसेल तेव्हाच मी कॉफी घेतो. अधून मधून हॉटेल आणि रंग रूप बघून इडली, डोसा, वडा चटणी, रस्सम, पोंगल असेही पदार्थ घेतो आहे. जेवणासाठी भात आणि भरपूर भाज्या! काहीच अडचण वाटत नाही. 

रामनाथपूरम! महामार्ग रामनाथपूरमवरून पुढे जाईल. मला उजवीकडे मंडपमकडे जायचं आहे, त्यामुळे आधीच उजवं वळण घेतलं. रामनाथपूरमला इथले लोक रामनद म्हणतात. वळण घेतल्यानंतरचा रस्ता तसा लहान आणि कमी वाहतुकीचा आहे. हळु हळु वातावरण बदलतंय. ढग आलेले आहेत. एक- दोनदा गावातल्या लोकांना रस्ता परत विचारला. लोक अचंभित नजरेने माझ्याकडे बघत आहेत. मग त्यांच्याशी थोडं थोडं बोलतो. छोट्या गावातल्या लोकांसोबत हमखास एक संवाद होतो. आणि आपण जर बॅकग्राउंड, राहण्याची पद्धत, वेशभुषा, भाषा अशा गोष्टी थोड्या बाजूला ठेवू शकलो तर अगदी सहज लोकांसोबत संवाद होतो. अगदी मन:पूर्वक भेट होते. वाटेत दुसर्‍या ब्रेकसाठी थांबलो तेव्हाही हॉटेलवाल्या काका- काकूंसोबत अशी भेट झाली. लोकांचं अगत्य अनुभवता आलं. 

काय गावं आहेत पण ही! चक्क मोर गावात फिरत आहेत! आणि सहजपणे रस्त्यावरून जात आहेत. हळु हळु पाऊस सुरू झाला! पावसाची तयारी आहेच. मोबाईल कॅरीबॅगमध्ये ठेवला आणि जात राहिलो. अशा वातावरणामध्ये हमखास एक गाणं आपोआप मनात वाजायला लागतं- होशवालों को खबर क्या बेखुदी क्या चीज़ है! थोडा बदल करून- होशवालों को खबर क्या साईकिल क्या चीज़ है! भुरभुर पावसात अगदी शांत रस्त्यांवरून पुढे जात राहिलो. पुढे पुढे तर रस्ता चक्क तळ्यांच्या प्रदेशातून जातोय! रस्त्याला लागून छोटी तळी आहेत. काही वेळेस तर रस्त्याच्या दुतर्फा अशी तळी आहेत! त्यामध्ये फुललेली कमळाची फुलं! दक्षिण भारतात फुललेलं कमळ दिसलं! 

पाऊस वाढला थोडा. पण थांबावसं वाटलं नाही. पावसाचा आनंद घेत जात राहिलो. नजारे मंत्रमुग्ध करणारे! अतिशय शांत आणि आल्हाददायक परिसर! पुढे महामार्ग येईपर्यंत हा सुंदर रस्ता सुरू राहिला. काही वेळ वाटलं की, पुढे तळंच आहे आणि रस्ता डेड एंडकडे जातोय. पण नाही. पुढे रस्ता वळून जातोय. अखेर मंडपमला १५ किलोमीटर बाकी असताना छोटा रस्ता मुख्य महामार्गाला मिळाला. हा महामार्ग मात्र मोठ्या रहदारीचा. रामेश्वरम मोठं तीर्थस्थान आहे आणि पूर्ण भारतभरातले लोक इथे येतात. त्यामुळे रस्ता रहदारीचा आहे. 

ह्या महामार्गावर रामेश्वरमला जाणारे एक ज्येष्ठ नागरिक सायकलिस्टही दिसले! दोघांनीही एकमेकांना हात केला. नक्कीच ते लांबून आले असावेत. मंडपमच्या थोडं आधी कथिरंगाजींना फोन केला. त्यांनी एच.पी. पंपावर यायला सांगितलं. मंडपम कँप नावाचं रेल्वे स्टेशन लागलं. मंडपम सुरू झालं. आधी एका एच.पी. पंपावर थांबलो. पण ते जो म्हणत होते तो पुढे होता. मग तिकडे गेलो आणि कथिरंगाजी लगेच भेटले. ते स्वत: सायकलिस्ट आहेत. सोबत त्यांचा मुलगा नित्शनसुद्धा आहे. त्यामुळे भाषेची अडचण आली नाही. आजचे ८९ किलोमीटर पूर्ण झाले! पावसाच्या वातावरणात मस्त राईड झाली. कथिरंगाजींचं घर रस्त्यापासून थोडंच आत आहे. चाळीमध्ये एक तीन खोल्यांचं छोटं घर. त्यात बैठकीच्या खोलीला संघ कार्यालयाचं स्वरूप. कथिरंगाजी, त्यांचा मुलगा नित्शन, सून आणि आठ महिन्यांचा नातू आरव असे चार जण राहताना दिसले. घर लहानसं, पण अगत्य आणि आत्मीयता खूप मोठी. नित्शनजींसोबतही छान गप्पा झाल्या. ते फोटोग्राफर आहेत, त्यामुळे माझे अस्ट्रोफोटोग्राफीचे काही अनुभव शेअर केले. कथिरंगाजी मंडपम बंदरात काम करतात.

मंडपम! काय विलक्षण वारं आहे! ओसरीसमोर लावलेली सायकल वार्‍याने पडली! नंतर पत्र्याच्या शेडमध्ये दोन कारच्या मधोमध लावून ठेवली. बाजूला एक उंच मोबाईल टॉवर आहे. त्याच्या पार्श्वभूमीवर ढगांचा वेगवान लपंडाव विलक्षण सुंदर दिसतोय! मध्ये मध्ये पूर्ण ढग येतात तर कधी कधी आकाश एकदम स्वच्छ होतं! उद्या किती वारं असेल, हा प्रश्न पडतोय! 

दुपारी चांगला आराम झाला. कथिरंगाजींसोबत दोन दोन शब्द वापरून बोलणं होतं आहे. नित्शन असेल तर इंग्रजीत छान बोलणं होतं. छोट्या आरवसोबतसुद्धा थोडं बोललो आणि खेळलो! संध्याकाळी बाहेर फिरून आलो. वारं तुफान आहे! पंबन ब्रिज आणि धनुषकोडीच्या निमुळत्या रस्त्यावर कसं होणार, हा प्रश्न पडतोय! ह्या सायकल प्रवासात पहिल्यांदाच दोन मुक्काम एका ठिकाणी असतील. उद्या सामान इथेच ठेवून रामेश्वरम आणि धनुषकोडीला जाईन. भर समुद्रातला दोन किलोमीटरचा पूल! आणि पुढे समुद्रातला चिमुकला रस्ता! व्वा! मजा येणार!
 
पुढील भाग: दक्षिण भारतातील सायकल प्रवासाचे अनुभव १४: मंडपम- रामेश्वरम- धनुषकोडी- मंडपम ८६ किमी!

वाचल्याबद्दल धन्यवाद. माझ्या ब्लॉगवर ट्रेकिंग, आकाश दर्शन, विज्ञान प्रयोग, ध्यान, फिटनेस, सायकलिंग इ. बद्दलचे लेख उपलब्ध. -निरंजन वेलणकर 09422108376. लिहीण्याचा दिनांक- 28 मे 2026.